Posts

ILP jeh-a Manipur a boina meikou bang!

Tukum ILP thu jeh-a Manipur thilsoh hi Leiset aum laise a kiseimang talou ding ahi. Ajehchu ILP thu mai mai jeh-a khangdong mi-10 (Meilhei khat jaona a) in ahinkho achan a mi tampi akisuh khah ding hi koima chan ana gelphah lou khat chu ahi. Chule mipi lung kimlou jeh a Eimi MP-pa leh MLA jouse Inn kihallhah ding jong hi koimachan ana gelphah lou ding ahi. Thil umdan hi hoitah a ivet leh baitah a hilchen jou hoi ahi tapon; hijong leh i-magazine uvin adol kham kham ana veu hite. ILP KIPHINNA HUNG MACHAL DAN: Inner Line Permit (ILP) system hi British-te khanglai a Tribal (Thinglhangmi), adeh a India Sah-solam (Northeast) gamkai a umho venbit nading a ana kisem Bengal Eastern Frontier Regulation (BEFR), 1873 noi’a hung kisem doh ahi. Chule hiche daan hi Northeast a Tribal ho chenna mun (land), chondan (culture), ham-le-pao (language), chule kivaipoh dan ho vengbit ding’a British ten ana sem ahi. Tribal ho chenna gamhoa jatdang ho chengthei lou, gam jong aki choh theilou diu, ijemti...

Manipur University Umdan Mitvet khat

Masang chun Master (Post-Graduate) hi akiman-man, ahilou leh athanom-nom bou in asim dan in ana kilang’in, hinlah phat chedan kikhel jing toh kilhon in alouthei lou dan in ahung umdoh tan Master sim jong akibe jing tai. Adeh in General-Line (tichu Professional Line hilou) a cheho din Master sim ding hi apoimo dehset-e. Hiche hi ajeh tampi umjong leh Natoh (Service) leh hetna (knowledge) sang deijeh ahipen’e. Master degree bollou poimo dan simlai hon ahin hetjep jep utoh kilhon in University hoitah ahilou vang in Manipur University jeng a jong Applicant atam lheh ji tan, department atamjo ah admission mu ding hi thilbai ahung hi tapoi. India sung ahin University ho hi University Grant Commission (UGC) vetsui na noi in aki koi in, hiche hi Union Ministry of Human Resource Development, Government of India noi ahikit-e. Tu-naicha a UGC in notice khat ana sodoh dungjui chun September 3, 2015 chan hin India sung ah University-733 aum tan, hiche hochu State Universities-336; Deemed to b...

Pathen in Kuki Nampi ahung vilnom ahi dem?

August 26, 2015 nikho hi Kuki te khang thusim a suhmil theilou nikho khat hiding ahi tai. Ajeh chu hiche nikho leh hin Nam-Lamkai holeh Nam sung’a aching-athiem jouse Kuki Nampi khonung khankho ding seikhom ding a Sadar Hills sung’a um Haipi Vangkho ajot cheh diu ahi tai. Hiche Kuki Inpi Manipur (KIM) kin-gon hi Kuki Nam sung a Nampi kihoukhomna amasapen jong hiding ahijeh in apoimo dehset-e. July 27, 2015 nikho a Kuki Inpi ‘THUPHON’ chun August 26-29 sung’a kihoukhom na ding in point phabep ana tahlang in, hiche ho chu: A.       Kivaipoh le Khochen; B.       Chonna khanna; C.       Don le Kai; D.      Kiven tupna; E.       Inchen khosah; F.        Themjilna (Education); G.      Gamleiset huhtup; H.      Gamga chule thing le song huhtup; I.       ...

Naga-Gal laiya Ahinkho anabei ho Lhadam Lhahphat hitalou ham?

Achesa 1990s laiya Naga te toh ina kiboi uchun mona neilou mihem 1000 vel hinkho leh Kho-le-Veng 360 val ina chan  uvin ahi. Hiche kiboina chu tuchan hin Naga-Gal tin ihejing nalai uve. Ahin hiche hi alhangpi in Kuki-Naga Conflict tin jong het ahi. Naga-Gal hi 1990s lai Northeast pumpi a Jat-le-Nam kikah a kiboina tampi ana um lah-a mihem tam thi napen hijong leh tuchan in Central leh State government in donse in akoi pon, athu hi seichai ding jong ago poi. Mihem khatle ni thina thusoh hojeng jong Enquiry akibol jin, nasatah in kholgilna aum ji’e. Ahin Kuki chate mona neilou hinkho 1000 val melse tah a ana kithana chungthu vang tuchan hin koimacha avesui ding aum poi. Naga-Gal hi alhangpi in 1992-97 sung hijong leh hatah a kitha-kimat ana umna chu 1993-95 sung hi ana hi. Akhutileh hiche phatsung a pat-a hinsim ding in kum-20 ahung lhing tan ahi. Kum-20 jou changei a jong solkar in donse a akoi louleh khonung a ahin gelkhoh ding jong tahsan aum behseh poi. Ala...

Manipur a ILP leh ST Demand hi ahung lolhing dem?

Manipur phaicham mi hon achesa July 5, 2015 a kipat a Inner Line Permit (ILP) chesah nading a kiphin na ahin nei uhin Manipur ahin chohling lheh jeng tan ahi. ILP demand hi 2005 kum’a kipat a ana kipan hita jong leh 2012 kum’a Civil Society Organisation (CSO) 40 vel in Joint Committee for Inner Line Permit System (JCILPS) kiti banner noi a ahin chepi uva kipat hatah in ahung hatdoh in ahi. ILP chung chang hi ivet leh Manipur a phaicham mi hon Schedule Tribe (ST) a-demand utoh jong hung kisai dan’a aum jeh in hiche teni hi hilchet na ana nei’u hite. Amasan tutua kiha sei ILP ana veu hite. Inner Line Permit (ILP) hi Bristishte khanglai a Tribal (Thinglhangmi), adeh a India Sah-solam (Northeast) gamkai a umho venbit nading a ana kisem Bengal Eastern Frontier Regulation (BEFR), 1873 a kon hung kisem doh ahi. Chule hiche daan hi Northeast a Tribal ho chenna mun (land), chondan (culture), ham-le-pao (language), chule kivaipoh dan ho jatdang hon asuhset peh lou nadiuva British ten a...